پيش‌سخن خود مپندار پيش اهل نظر * گوهر آدمى نهان ماند بنمانند مردم از بد و نيك * وز بد و نيك داستان ماند حبيب يغمائى يادداشت‌هائى است دربارهء احوال و صفات رجال صدر مشروطيت كه به ترتيب حروف تهجى ( فيش مانند ) تنظيم ، و شرح حال هرشخص ، جداگانه ، در يك برگ مقوائى ( تقريبا دو برابر كارت‌پستال ) نوشته شده است . چنان كه خوانندگان تأمل مىفرمايند تركيبات و عبارات اين كتاب ( با اينكه جاى جاى خالى از لغزشهاى انشائى نيست ) در نهايت سادگى و روانى و لطف است ، و چنين تصور ميرود اين سادگى و راستى در بيان مطالب هم منظور بوده است . بىاينكه تحريف و تغييرى در عبارت ، يا تصديق و تكذيبى در مطالب روا داريم عجالة عينا بچاپ مىرسانيم ، اما از خوانندگان و علاقمندان درخواست داريم كه اگر مطلبى را ناصحيح مىيابند با اقامهء دلايل و شواهد بازنمايند ، و نيز سوانح و وقايع زندگى اين رجال را بعد از سال 1336 هجرى ( كه تاريخ تأليف اين كتاب است ) مرقوم دارند و بضميمهء تصوير هريك از آنان ( كه در دسترس دارند ) بعنوان مجلهء يغما بفرستند . با تحقيقات بسيار دقيق مسلم شد كه اين كتاب را مرحوم حاج ميرزا ابو الحسن علوى پسر مرحوم حاج سيد محمد صراف نمايندهء دورهء اول مجلس ، در زمانى كه مقيم برلن بوده تأليف كرده است . تكرار ميكنيم كه اوراق كتاب « رجال صدر مشروطيت » « * » قطعاتى است مقوائى كه به ترتيب حروف الفبا تنظيم شده و به نظر ميرسد كه بعدا بعضى از قطعات را به عمد برداشته‌اند زيرا از رجالى معروف كه بمشروطيت ايران خدماتى شايسته كرده‌اند نامى نيست و نميتوان تصور كرد كه مؤلف از بيان احوال ايشان غفلت كرده باشد . اوراق غالبا به خط يكنفر كاتب است و بعضى هم بخطى ديگر . در بالاى غالب اوراق با مداد نوشته شده « ترجمه شد » كه معلوم مىشود بزبانى ديگر ( ظاهرا آلمانى ) ترجمه شده . براى اينكه نمونهء اوراق را خوانندگان علاقمند ملاحظه فرموده باشند يك ورقه را بقطع اصلى گراور كرديم . ح . ى .

--> * در مجلهء يغما به اين نام چاپ شد . ولى درين كتاب « رجال عصر مشروطيت » ناميده مىشود ( ا . ا . )